به گزارش یزدان کرمان و به نقل از آویدنیوز: گرچه عمر گل کوته و صحبت آن غنیمت است اما بسان سعدی می توان گلستان بی خزانی زان تدارک دید تا همه اعصار و همه مردمان را نصیبی رسد.سالهاست که در حوزه پژوهش تاریخ و فرهنگ به ایشان رجوع می کنم و با تلاش و همراهی مستمرشان باعث به ثمر رسیدن فیلم های مستند بسیاری شده اند که درباره تاریخ ، فرهنگ و فرزانگان این دیار ساخته ام و اگر راهنمایی و همدلیشان نبود. هرگز این آثار به ثمر نمی رسیدند. صحبت از جناب استاد محمد علی گلابزاده است. بزرگ مرد فرهنگ و هنر کرمان زمین نویسنده چندین کتاب مرجع در حوزه های مختلف.استاد در عمر ارزشمندشان مستمر و بی وقفه برای موضوع تلاش بسیار کرده اند و همین حالا هم در دهه هشتم زندگی شان با عشق بیشتری این راه را ادامه می دهتد.تا آنجا که در عرصه نشر تا کنون بیش از ۴۰۰ اثر با همت ایشان چاپ و منتشر شده است. استاد گلابزاده فعالیت های اجتماعی بسیاری داشته اند. که می توان به تأسیس و مدیریت مرکز کرمان شناسی ، عضو دانشنامه علمی فرهنگ مردم ایران ـ عضو انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و عضو شورای عالی میراث فرهنگی اشاره کرد.
کرمان برای من و همه آنهایی که به خوبی آن را می شناسند رابطهی فرهنگ و تجارتش صرفاً یک پیوند اقتصادی نیست، بلکه شبکه ای درهم تنیده از هویت، حافظهی تاریخی و کنش اجتماعی است. این پیوند در طول قرن ها، نه تنها شیوهی داد و ستد، بلکه نوع نگاه مردم به کار، اعتماد، ارزش و اعتبار را شکل داده است.کرمان به واسطهی موقعیت جغرافیایی خود در مسیرهای مهم بازرگانی، همواره محل تلاقی فرهنگها بوده است. اما آنچه تجارت کرمان را متمایز میکند، حضور پررنگ فرهیختگان و کنشگران فرهنگی است که توانستهاند میان گذشته و حال، سنت و مدرنیته، و فرهنگ و اقتصاد، نوعی توازن برقرار کنند.
در این میان، نقش چهرههایی مانند استاد گلابزاده بهعنوان یکی از اهالی فرهنگ کرمان، اهمیتی ویژه دارد.فرهنگ به مثابه زیر ساخت تجارت در کرمان، فرهنگ همواره نقش «زیرساخت نامرئی» تجارت را ایفا کرده است؛ زیرساختی که بدون آن، سرمایهی مالی به تنهایی قادر به تولید اعتماد و پایداری اقتصادی نیست. مفاهیمی چون خوش نامی، درست کاری، وفاداری به قول و پرهیز از منفعت طلبی کوتاه مدت، ریشه در همان نظام ارزشی ای دارند که توسط اندیشمندان، نویسندگان و حافظان فرهنگ محلی تقویت و بازتولید شده است.استاد گلابزاده را میتوان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ شخصیتی که با پژوهشها، نوشتهها و فعالیتهای فرهنگی خود، به بازخوانی هویت تاریخی کرمان کمک کرده و بهطور غیرمستقیم، بستر فرهنگی لازم برای تداوم تجارت سالم را تقویت نموده است.
وقتی تاریخ، میراث و ارزشهای یک سرزمین به درستی روایت میشوند، تجارت آن سرزمین نیز معنا و اعتبار پیدا میکند.روایت فرهنگی و ارزش اقتصادییکی از چالشهای اساسی تجارت معاصر در کرمان، گسست میان «کالا» و «روایت» است. در حالی که محصولاتی مانند قالی کرمان، پتهدوزی یا پسته، تنها در صورت همراهی با روایت فرهنگیشان میتوانند در بازارهای رقابتی امروز جایگاه خود را حفظ کنند.در اینجا نقش چهرههایی چون استاد گلابزاده برجسته میشود؛ زیرا فعالیت فرهنگی او در مستندسازی تاریخ، معرفی شخصیتها، فضاها و تحولات اجتماعی کرمان، در واقع سرمایهی نمادینی تولید میکند که قابلیت تبدیل شدن به ارزش اقتصادی را دارد. این سرمایهی نمادین همان چیزی است که به محصولات کرمان هویت میبخشد و آنها را از نمونههای بیریشه متمایز میکند.
بازار کرمان؛ پیوند فرهنگ، حافظه و اقتصاد است. بازار سنتی و چند ساله ای که بهعنوان قلب تپندهی اقتصاد شهر، همواره محل تلاقی فرهنگ و تجارت بوده است. این فضا نهتنها محل مبادلهی کالا، بلکه صحنهی انتقال تجربه، شکلگیری اعتماد و باز تولید فرهنگ شهری است. پرداختن به تاریخ و کارکردهای اجتماعی این بازار آنگونه که در آثار و دغدغههای فرهنگی استاد گلابزاده دیده میشود به حفظ معنای انسانی تجارت کمک میکند.نقش فرهنگ سازان در آیندهی تجارت کرمان یک موضوع بسیار مهم است. و استاد گلاب زاده نقش پر رنگی در این امر دارند. که مشابه ای هم از نگاه نگارنده که سال ها در حوزه پژوهش و مستند سازی فعالیت کرده است. در این دوره تاریخی وجود ندارد. آن هم به خاطر دانش ، ژرف و غنی ایشان و تداوم خستگی ناپذیر شان تا آنجا که در هر محفلی و هر عنوانی حضور پیدا می کنند باعث وزن آن رویداد می شوند.
تجارت آیندهی کرمان، اگر بخواهد پایدار، معتبر و رقابت پذیر باشد، ناگزیر به تکیه بر فرهنگ است. در این مسیر، نقش فرهنگ سازانی مانند استاد صرفاً آکادمیک یا نمادین نیست؛ بلکه نقشی راهبردی است. آنان با حفظ حافظهی جمعی و تقویت آگاهی تاریخی، مانع از تبدیل تجارت به فعالیتی صرفاً سود محور و بیریشه میشوند.در جمعبندی میتوان گفت که استاد گلابزاده، بهعنوان یکی از چهرههای فرهنگی کرمان، نمایندهی همان پیوندی است که میان فرهنگ و تجارت این سرزمین برقرار است؛ پیوندی که اگر حفظ شود، کرمان نهتنها در اقتصاد، بلکه در هویت واعتبار اجتماعی نیز جایگاهی ماندگار خواهد داشت.
استاد گلابزاده همچنان خستگی ناپذیر و همچنان در مسیر بازیابی تاریخ این دیار و بازشناسی هویت تاریخی , فرهنگی و اجتماعی مردمانش هیچگاه خسته نگشته اند و تا توانست با همه مشکلات پیش رو جنگیده اند و مرکز غنی و بالنده فرهنگی و موثری را به عنوان مرکز کرمانشناسی را در سال ۱۳۶۷ به عنوان اولین مرکز ایران شناسی تاسیس کردند. که گام بلندی در راه معرفی ویژگی های کرمان برداشتند.تا آنجا که پس از این مرکز، مراکز فارس شناسی، اصفهان شناسی، بوشهر شناسی و… راه اندازی گردید.این مرکز ارزشمند در سایه همت و اراده شان شکل گرفت و پس از فراز و نشیب های فراوان امروز به بالندگی رسیده و مورد توجه و تقلید دیگر مراکز و محافل علمی و فرهنگی قرار گرفته است. امروز استاد گلابزاده با کارنامه درخشان خود که انتشار صد ها کتاب با موضوعات مرتبط با تاریخ.
اقتصاد و فرهنگ در مرکز کرمانشناسی به مرحله انتشار رسانیده اند.و همچنین برگزاری دهها محفل, سمینار به الگوی درخشان تاریخ پژوهی و تاریخ نگاری بومی و محلی بدل ساخته اند. در چهره استاد می توان استاد باستانی پاریزی را دید و یا استاد محمود روح الامینی را یافت و در واقع بقیه السیف بزرگان و خوبان این دیار اند.هر زمان که به ایشان رجوع می کنم برای هر مطلب یا هر مبحثی با آغوش باز استقبال می کنند. و ساعت های زیادی در کنارشان شاگردی می کنم و می آموزم ، گلاب وجود ایشان پویندگان معارف را سرمست و شادابی وجودش موجب ارامش دل فرهنگ دوستان است. گل وجودشان دور از تطاول روزگار و گلستان اثارش همسفر ابدی روزگاران…
نظرات